Waarom het wél uitmaakt dat je de trein neemt
Recent werd in De Standaard beweerd dat het niet uitmaakt of je binnen Europa het vliegtuig of de trein neemt, omdat bespaarde CO2-uitstoot via het emissiehandelsysteem (ETS) elders alsnog zou worden uitgestoten. Zo blijft het systeem in balans. Een wel héél bijzondere redenering. Collega Naomi Cambien legt uit waarom inzetten op de trein als bedrijf wél zin heeft.
1. Minder uitstoot heeft wél zin
Volgens de schrijver van het artikel in De Standaard moet je opmaken wat je toebedeeld krijgt. “Mag je veel uitstoten? Dan moet je dat zeker doen.” Het ETS heeft echter een stabiliteitsmechanisme dat overtollige emissierechten uit de markt haalt en zelfs kan schrappen. Dit betekent dat verminderde uitstoot daadwerkelijk kan bijdragen aan een lagere CO2-impact. Bovendien wordt het totale emissieplafond binnen het ETS stapsgewijs verlaagd tot nul in 2050. Als minder uitstoot geen verschil zou maken, zou het hele systeem overbodig zijn.
2. Treinreizen verminderen klimaateffecten sterker
Zelfs als je enkel naar CO2-uitstoot kijkt, negeert het artikel de energiebron. Treinen worden steeds groener door de overschakeling naar hernieuwbare energiebronnen, terwijl vliegtuigen nog grotendeels afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Daarnaast hebben vliegtuigen nog een extra klimaateffect door condensatiestrepen (contrails), die de opwarming tot wel tien keer kunnen versterken. Dit effect ontbreekt bij treinreizen, wat de trein tot een veel duurzamer alternatief maakt.
3. Politieke realiteit speelt mee
Als we blijven vliegen en te traag overschakelen op duurzamere alternatieven, komt het emissieplafond onder druk te staan en dreigt verzwakking van klimaatdoelstellingen. Je mag niet aannemen dat het emissieplafond een vast gegeven is: in werkelijkheid wordt het beïnvloed door beleidskeuzes en publieke druk. Instellingen zoals KU Leuven en nog veel meer bedrijven tonen door duurzame reiskeuzes aan dat er vraag is naar betere internationale treinverbindingen en eerlijke beprijzing van de luchtvaart. Politieke actie volgt dan snel!
4. Een eerlijke prijs voor vliegen
De impact van vliegen gaat verder dan CO2. Niet-CO2-effecten, zoals contrails, verdubbelen de klimaatimpact van luchtvaart. De onderzoekers erkennen dit, maar stellen een extra aankoop van emissierechten als oplossing voor, zonder dat er garantie is op een effectieve daling van de uitstoot. Een correcte beprijzing van de niet-CO2-effecten en een snellere transitie naar duurzamere alternatieven zouden een veel efficiëntere aanpak zijn.
Is het dus zinvol om in te zetten op duurzame (zaken)reizen? Ja, ja, en nog eens ja.
